June 20, 2024

उच्च रक्तचाप नियन्त्रण नै दीर्घकालीन असरबाट बच्ने उपाय – चिकित्सक

May 18, 2024

चितवन / उच्च रक्तचापलाई नियन्त्रणमा राख्नसके यसबाट हुने दीर्घकालीन असरबाट बच्न सकिने चिकित्सकहरुले बताएका छन् । यो रोग नभएर रोगको कारक भएको भन्दै रक्तचापलाई नियन्त्रणमा राखेर सहज जीवनयापन गर्न सकिने बताएका हुन् ।

उच्च रक्तचापले शरीरका विभिन्न महत्वपूर्ण अङ्गमा असर पुर्याउने भएकाले नियमित परीक्षण गर्न चिकित्सकले सुझाव दिएका छन् । चितवन मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पतालका मुटुरोग विशेषज्ञ प्राडा श्यामराज रेग्मीले उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्नसके दीर्घकालीन असरबाट बच्न सकिने बताए ।

उच्च रक्तचापलाई हल्कारुपमा नलिन सुझाव दिँदै उनले नियमित परीक्षण गर्न आम नागरिक सचेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

प्राडा रेग्मीले भने, “उच्च रक्तचाप नियन्त्रणमा लिन सकिएन भने मिर्गाैला, मुटु, मस्तिस्क, आँखालगायत अङ्गहरुमा असर गर्दछ ।” वंशाणुगत र मोटोपनबाट उच्च रक्तचाप हुने भन्दै उनले चिकित्सकले सुझाएअनुसार नियमित औषधि सेवनबाट नियन्त्रणमा राख्न सकिने बताए ।

“उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिले मुख्यरुपमा नुनको सेवनमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ’ – उनले भने ‘सकेसम्म नुन कम खानु उपयुक्त विकल्प हो ।”

उच्च रक्तचापले मस्तिस्क घातसम्म हुनसक्ने भन्दै आँखामा असर गरे अन्धो, मुटुमा असर गरे हृदयाघात र मिर्गाैला खराब गराउनसक्ने उनको भनाइ छ । मिर्गाैला बिग्रँदा पनि उच्च रक्तचापको जोखिम रहने उनले जानकारी दिए ।

चितवन मुटु अस्पतालका मुटुरोग विशेषज्ञ डा शङ्कर लौडारीले उच्च रक्तचाप आफू रोग नभएर रोगको कारक भएको बताए । उनले उच्च रक्तचाप समयमा नियन्त्रण गर्न नसकेको खण्डमा कालान्तरमा शरीरका विभिन्न अङ्गहरुलाई असर पार्ने बताए । “मधुमेहलाई रोग पनि मान्छौँ, कारक पनि मान्छौँ ।’ उनले भने ।

‘उच्च रक्तचाप आफैँ रोग होइन, रोगको कारक मानिन्छ’ – डा लौडारीले भने, “यसले मुटुमा असर पार्ने, हृदयघात र हर्टफेलियर पनि गराउन सक्छ ।’

‘मुटुबाट निस्कने ठूला–साना जुनसुकै रक्तनलीलाई असर पार्न सक्ने भएकाले स्टक (मस्तिष्कको पक्षघात) लगायतका अन्य समस्या हुन सक्छन् ।” रक्तचाप मापन गरेको ठीक छ कि छैन भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुने भन्दै डा लौडारीले रक्तचाप मापनका आफ्नै नियम (प्रोटोकल) हुनुपर्ने बताए ।

हतारमा अस्पताल पुग्ने बित्तिकै रक्तचाप नाप्न नहुने सुझाव दिँदै उनले भने, “अस्पताल पुगेको १० देखि १५ मिनेट आराम गरेपछि, कुर्चीमा ढाड सीधा हुने गरी आड लगाएर, खुट्टा भुइँमा राखेर रक्तचाप नाप्नु पर्दछ ।”

रक्तचाप नाप्नुभन्दा एक घण्टाअघिदेखि चिया, कफी, चुरोट, मदिरा सेवन गर्न नहुने उनको भनाइ छ । एक पटक रक्तचाप उच्च (हाई) देखियो भन्दैमा तुरुन्त औषधि खान सुरु गर्न नहुने डा लौडारीले बताए । “रक्तचाप उच्च देखियो भने १५ देखि २० मिनेटमा पुनःपरीक्षण गर्ने, अर्काे दिन पनि परीक्षण गरेर एकिन गर्नुपर्छ”, उनले थपे । पोटासियमयुक्त खानेकुराले रक्तचापलाई नियन्त्रणमा राख्ने भन्दै मुटुरोग विशेषज्ञ डा लौडारीले फलफूल र सागपातमा पोटासियम पाइने भएकाले नियमित खान सुझाव दिए ।

नियमित चुरोट, खैनी, सूर्ती, मदिरा सेवनले रक्तचाप बढाउने जनाउँदै उनले बाहिरका पत्रुखाना र प्रदूषणसँगै स्टे«स (तनाव) ले पनि उच्च रक्तचाप बढाउने बताए ।

- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -