काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई ४८ घण्टाभित्र हर्मुज जलसन्धि (स्ट्रेट अफ हर्मुज) पूर्ण रूपमा खुला गर्न कडा चेतावनी दिएका छन् । तोकिएको समयभित्र जलसन्धिमाथिको अवरोध नहटाए इरानका सम्पूर्ण विद्युत् गृह (पावर प्लान्ट) हरूमाथि आक्रमण गरी ध्वस्त पार्ने धम्की उनले दिएका हुन् ।
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत कडा सन्देश जारी गर्दै ट्रम्पले इरानको ऊर्जा पूर्वाधारलाई मुख्य निशाना बनाउने स्पष्ट पारेका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘यदि इरानले अहिलेको ठ्याक्कै समयदेखि ४८ घण्टाभित्र कुनै धम्कीबिना हर्मुज जलसन्धि पूर्ण रूपमा खुला गरेन भने, संयुक्त राज्य अमेरिकाले उनीहरूका विभिन्न पावर प्लान्टहरूमा प्रहार गरी ध्वस्त पार्नेछ १ र, यसको सुरुवात सबैभन्दा ठुलो पावर प्लान्टबाट हुनेछ ।’
- ADVERTISEMENT -
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेयता इरानले विश्वकै प्रमुख तेल पारवहन मार्ग हर्मुज जलसन्धिमा प्रभावकारी रूपमा अवरोध पुर्याउँदै आएको छ । उत्तरमा इरान र दक्षिणमा ओमान तथा संयुक्त अरब इमिरेट्स ९युएई० सँग जोडिएको यो जलमार्गले खाडीलाई अरब सागरसँग जोड्ने गर्दछ । प्रवेशद्वार र निकासमा करिब ५० किलोमिटर तथा सबैभन्दा साँघुरो बिन्दुमा करिब ३३ किलोमिटर मात्र चौडाइ रहेको यो मार्ग विश्व अर्थतन्त्रको महत्त्वपूर्ण ‘लाइफलाइन’ मानिन्छ ।
सामान्यतया विश्वको करिब २० प्रतिशत कच्चा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) यही जलमार्ग हुँदै आपूर्ति हुने गर्दछ । यहाँबाट इरानको मात्र नभई इराक, कुवेत, कतार, साउदी अरब र युएईजस्ता खाडी राष्ट्रहरूको तेल निर्यात हुन्छ । सामान्य अवस्थामा मासिक करिब तीन हजार पानीजहाज आवतजावत गर्ने यस मार्गमा इरानले आक्रमणको धम्की दिएपछि व्यापारिक गतिविधि ह्वात्तै घटेको छ ।
फ्रान्सेली समाचार एजेन्सी एएफपीको मार्च १८ सम्मको तथ्याङ्कअनुसार युद्ध सुरु भएयता कम्तीमा २१ वटा पानीजहाजमाथि आक्रमण वा निशाना बनाइएको छ । जलसन्धि बन्द हुँदाको प्रत्यक्ष असर विश्व बजारमा परेको छ । इन्धनको मूल्य अचाक्ली बढेर कच्चा तेल प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ । यो मूल्य यसै वर्षको सुरुवाती अवस्थाभन्दा करिब ७० प्रतिशत र गत वर्षको तुलनामा करिब ५० प्रतिशतको वृद्धि हो ।
विश्वको ऊर्जा आपूर्तिमै गम्भीर सङ्कट पैदा भएपछि आक्रोशित बनेका ट्रम्पले इरानमाथि सिधा सैन्य कारबाहीको चेतावनी दिएका हुन् । यसअघि पनि राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको नेतृत्व र सैन्य शक्ति पूर्ण रूपमा समाप्त भइसकेको दाबी गर्दै आएका थिए ।
