भुटानमा हिमताल फुटेपछि बाढीको जोखिम, सुरक्षित स्थानमा सारिए हजारौं वासिन्दा

एजेन्सी / भुटानमा हिमताल फुटेर आएको बाढीले सीमावर्ती क्षेत्रमा जोखिम बढाएपछि भारतको पश्चिम बंगाल र असममा आपतकालीन सतर्कता अपनाइएको छ । संकोश नदीमा पानीको बहाव बढ्न सक्ने चेतावनीसँगै नदी आसपासका बस्तीबाट १० हजारभन्दा बढी नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ ।

भुटानको गासा जिल्लास्थित शिन्ताफू हिमताल बिहीबार राति फुटेको हो । हिमताल फुटेपछि निस्किएको पानी मोफु नदी हुँदै संकोश नदीतर्फ बगिरहेको बताइएको छ । यसले उत्तर बंगालका विभिन्न क्षेत्रमा बाढीको जोखिम बढाएको छ ।

सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै प्रशासनले संकोश नदी र यसका सहायक नदी आसपासका बासिन्दालाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेको छ । दार्जिलिङका पहाडी क्षेत्र, तराई तथा डुवर्सका बासिन्दालाई समेत सतर्क रहन भनिएको छ ।

दार्जिलिङका भारतीय जनता पार्टी ९भाजपा० सांसद राजु विष्टले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत घटनाबारे जानकारी दिँदै जोखिमयुक्त क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन् ।

उनले भुटानको लेमथाङ क्षेत्रमा हिमताल विस्फोट भएको खबर प्राप्त भएको र तालबाट निस्किएको पानी मोफु नदी हुँदै संकोश नदीतर्फ बगिरहेको उल्लेख गरेका छन् ।

सांसद विष्टले संकोश नदी तथा यससँग जोडिएका सबै सहायक नदीको जलाधार क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई आफ्नो ज्यान जोगाउन तत्काल सुरक्षित दूरीमा जान आग्रह गरेका छन् । उनले दार्जिलिङका पहाडी क्षेत्र, तराई र डुवर्सका बासिन्दालाई पनि सतर्क रहन अनुरोध गरेका छन् ।

आपतकालीन अवस्थाबारे जानकारी दिँदै राज्य मन्त्री निशिथ प्रमाणिकले भुटानमा हिमताल विस्फोट भएको र त्यसबाट निस्किएको पानी संकोश नदीतर्फ बगिरहेको जानकारी प्राप्त भएको बताएका छन् ।

उनका अनुसार आगामी पाँचदेखि छ घण्टाभित्र उक्त पानी समथर भूभागमा पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको थियो । यसले नदी आसपासका क्षेत्रमा ठूलो बाढी आउन सक्ने आशंका बढाएको थियो ।

यसैबीच, अलिपुरद्वारका प्रहरी अधीक्षक अमित कुमार सावले स्थानीय बासिन्दालाई नआत्तिन आग्रह गरेका छन् । उनले सम्भावित जोखिम व्यवस्थापनका लागि प्रशासनले भुटानका अधिकारी तथा विभिन्न विपद् प्रतिकार्य निकायसँग समन्वय गरिरहेको बताएका छन् ।

प्रहरी अधीक्षक सावका अनुसार करिब चारदेखि पाँच हजार मानिसलाई विद्यालय भवनमा अस्थायी राहत तथा आश्रयस्थलको व्यवस्था गरी सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । त्यस्तै, थप छ हजारभन्दा बढी नागरिकलाई पनि जोखिमयुक्त क्षेत्रबाट स्थानान्तरण गरिएको छ ।

उनले संकोश नदी प्रणालीमा रेड अलर्ट जारी गरिएको जानकारी दिँदै बाढीसँगै मरेका माछा, ठूला काठका टुक्रा तथा कङ्क्रिटका अवशेषसमेत बगेर आउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

हिमताल विस्फोट अर्थात् ग्लेसियर लेक आउटबर्स्ट फ्लड ९ग्लोफ० हिमताललाई रोकिरहेको प्राकृतिक बाँध फुट्दा ठूलो परिमाणमा पानी एक्कासि बाहिर निस्कने घटना हो । यस्तो अवस्थामा तल्लो तटीय क्षेत्रमा अचानक बाढी आउन सक्छ, जसले जनधन तथा भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुर्‍याउन सक्छ ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार हिमताल फुटेर आएको बाढीले भुटानको चर्चित तातोपानी कुण्ड ‘गासा त्शाचु’ समेत बगाएको छ । यद्यपि, घटनामा मानवीय क्षति भएको विवरण सार्वजनिक भएको छैन ।

बाढीको तीव्र बहावले पुनाखा–गासा राजमार्गको एक भागसमेत बगाएपछि उक्त सडकखण्डमा यातायात बन्द गरिएको छ । पश्चिम बंगाल र असमका सीमावर्ती तथा नदी आसपासका जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई समेत सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । (एएनआई)