काठमाडौं / नेपालीको महान् चाड बडादसैं आज (आइतबार) कोजाग्रत पूर्णिमासँगै औपचारिक रूपमा समापन हुँदैछ । आश्विन शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने कोजाग्रत पूर्णिमामा आज साँझ धनधान्यकी देवी महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी रातभर जाग्राम बस्ने धार्मिक परम्परा छ ।
धार्मिक मान्यताअनुसार कोजाग्रत पूर्णिमाको रात जाग्राम बसेर महालक्ष्मीको पूजा गरे घरमा सुख, समृद्धि र धनधान्य प्राप्त हुन्छ। ‘को जागेको छ रु’ भन्ने अर्थ दिने कोजाग्रत शब्दबाट यस पूर्णिमाको नामकरण भएको मानिन्छ । यस दिनलाई कौमुदी पूर्णिमा पनि भनिन्छ ।
विजयादशमीका दिनदेखि सुरु भएको मान्यजनबाट टीका र जमरा ग्रहण गर्ने क्रम पनि आजै समाप्त हुन्छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार आज साँझ अखिल बलिपूर्ति नभएसम्म देवीको प्रसादका रूपमा टीका र जमरा लगाउन सकिनेछ ।
कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन दसैंघरमा रहेका फूलप्रसाद र जमराका अवशेष नजिकका नदी, तलाउ, पोखरीलगायत तीर्थस्थलमा लगेर विसर्जन गर्ने चलन छ। यससँगै १५ दिन लामो दुर्गा पक्षको समापन हुन्छ ।
- ADVERTISEMENT -
कोजाग्रत पूर्णिमापछि भोलिदेखि कात्तिक स्नान र आकाशदीप दान गर्ने परम्परा सुरु हुन्छ । आश्विन शुक्ल पूर्णिमादेखि कात्तिक शुक्ल पूर्णिमासम्म कात्तिक स्नान गर्ने तथा घरघरमा तुलसी पूजा गर्ने धार्मिक प्रचलन छ ।
कात्तिक स्नान गर्नेले यस अवधिमा मास, मुगी, मुसुरो, चना र भटमासलगायत दुई दल भएका अन्न खान नहुने शास्त्रीय मान्यता रहेको छ ।
कोजाग्रत पूर्णिमालाई बडादसैंको बिदाइ र तिहारको तयारी सुरु हुने समयका रूपमा समेत लिने गरिन्छ ।
