पूर्वी चितवनको भण्डारादेखि धादिङको मलेखुसम्म जोड्ने चेपाङ मार्ग १७ वर्षमा मात्र २५ किलोमिटर कालोपत्रे भएको तथ्याङ्कले नेपालको विकास निर्माणमा देखिएको सुस्ततालाई स्पष्ट गर्छ । ६६ किलोमिटर लामो ट्रयाक २०६६ सालमै खुले पनि बजेट अभावले गर्दा विस्तार र स्तरोन्नति अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न नसक्नु विडम्बनाको विषय हो । सडक निर्माण केवल यातायात सुविधा मात्र होइन, सामाजिक–आर्थिक रूपान्तरणको आधार हो । राजधानीलाई छोटो दूरीमा तराईसँग जोड्ने वैकल्पिक मार्गका रूपमा यो सडकलाई हेरिएको थियो । तर, बजेट विनियोजन असमान र अस्थिर हुँदा कहिले कालोपत्रे, कहिले सामान्य मर्मतमा मात्र सीमित हुने अवस्था सिर्जना भयो । यसले विकास योजनामा दीर्घकालीन दृष्टिकोणको कमी र राजनीतिक प्राथमिकतामा अस्थिरता देखाउँछ ।
चेपाङ समुदायको जीवनस्तर उकास्ने उद्देश्यले उक्त ट्रयाक खोलिएको थियो । तर, निर्माण सुस्त हुँदा उनीहरूको आर्थिक अवसर विस्तारमा अवरोध भएको छ । सडकले बजार, शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीमा पहुँच बढाउने सम्भावना बोकेको छ । तर, बजेट अभावले यो सम्भावना अधुरै रह्यो । यसले देखाउँछ कि विकास योजनामा सामाजिक न्याय र समावेशीकरणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता अझै पूरा भएको छैन । चेपाङ मार्ग चितवनतर्फ १२.५ किलोमिटर र धादिङतर्फ १३ किलोमिटर कालोपत्रे भएको छ । बाँकी भाग अझै कच्ची अवस्थामै छ । यसले ग्रामीण क्षेत्रमा साना सवारीसाधनले यात्रु र सामग्री ढुवानी गर्न सक्ने भए पनि समग्र मार्गलाई भरपर्दो विकल्प बनाउन सकेको छैन । ढलसहितको संरचना बनेका स्थानमा सवारीसाधन सञ्चालन भए पनि सम्पूर्ण मार्गमा समान गुणस्तर कायम गर्न नसक्नु विकासको असमानता हो ।
- ADVERTISEMENT -
राजनीतिक नेतृत्वले बारम्बार बजेट विनियोजनको आश्वासन दिए पनि आश्वासनलाई व्यवहारमा उतार्न नसक्दा जनतामा निराशा बढेको छ । विकास निर्माणमा गति बढाउन दीर्घकालीन योजना, स्थिर बजेट विनियोजन र पारदर्शी कार्यान्वयन अपरिहार्य छ । घोषणाले मात्र होइन, ठोस कार्यले मात्र जनविश्वास पुनस्र्थापित हुन्छ । यस सडकको उदाहरणले देखाएको छ कि नेपालमा विकास निर्माणको मुख्य चुनौती स्रोतको अभाव मात्र होइन, स्रोतको असमान वितरण र कार्यान्वयनको कमजोरी हो । यदि आगामी बजेटले चेपाङ मार्गलाई प्राथमिकतामा राखी पूर्ण कालोपत्रे गर्न सक्यो भने यो सडक निर्माण सम्पन्न मात्र नभई ग्रामीण समुदायलाई राजधानीसँग जोड्ने सामाजिक–आर्थिक पुल बन्नेछ । त्यसैले अब विकास निर्माणमा गति बढाउनु अपरिहार्य छ । सुस्त गतिले अवसर गुमाउँछ, असमानता बढाउँछ र जनविश्वास कमजोर पार्छ । स्थिर बजेट, इमानदार कार्यान्वयन र दीर्घकालीन दृष्टिकोणमार्फत मात्र विकासले गति पाउँछ । चेपाङ मार्गलाई पूर्णता दिन सकिए मात्र नेपालमा विकासको गति बढाउने प्रतीक बन्न सक्ने देखिन्छ ।
