नेपालमा क्यान्सर अस्पताल स्थापना भएको दिनलाई राष्ट्रिय क्यान्सर सतर्कता दिवस मनाइँदै आएको छ । बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालको २७औँ वार्षिकोत्सव एवम् राष्ट्रिय क्यान्सर सतर्कता दिवसका अवसरमा सार्वजनिक तथ्याङ्कअनुसार अस्पतालको बहिरङ्ग विभागमा गत वर्ष दुई लाख १२ हजार ९७७ जना बिरामीले सेवा लिएको देखिन्छ । जुन अघिल्लो वर्षभन्दा ८ हजार २६ ले बढी हो । क्यान्सर रोगको रोकथाम र नियन्त्रणका प्रयास भइरहे पनि वर्षैपिच्छे क्यान्सर रोगी बढ्दै गइरहेका छन् । क्यान्सर रोग विशेषज्ञहरुले नेपालमा बर्सेनि एकलाखको हाराहारीमा क्यान्सरका नयाँ बिरामी थपिने गरेको अनुमान गरेका छन् । जसमध्ये ८० प्रतिशत बिरामी अन्तिम अवस्थामा मात्र अस्पताल आउने गरेका छन् । नेपालमा क्यान्सर रोग तीव्ररुपमा बढिरहेको छ । चितवनको क्यान्सर अस्पतालमा मात्रै गत वर्ष क्यान्सर पहिचान भएका २७ हजार २४३ जना नयाँ बिरामीले उपचार गराएका छन् । अघिल्लो वर्ष ३१ हजार ५६० जनाले उपचार गराएका थिए । वार्षिकरुपमा क्यान्सर रोगका नयाँ बिरामी आउनेक्रम बढिरहेको यही तथ्याङ्कले प्रमाणित गर्छ ।
विश्वमै ठूलो जनस्वास्थ्य समस्या रहिआएको क्यान्सर नेपालमा पनि विकराल बन्दै गइरहेको छ । नेपालमा फोक्सो, आन्द्रा, पेट, स्तन, पाठेघरको मुख र डिम्बासयको क्यान्सरका बिरामी धेरै हुने गरेका छन् । क्यान्सरबाट महिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर, स्तन क्यान्सर, डिम्बासयको क्यान्सर बढी देखिने गरेको छ । पुरूषमा फोक्सो, पेट, श्वासनली, मूत्राशय, नाक, कान, घाँटीलगायतका अङ्गहरुमा क्यान्सर देखिने गरेको छ । क्यान्सर रोग विशेषज्ञहरुका अनुसार रासायनिक मल, कीटनाशक विषादीको प्रयोग, मिसावट भएका खाना, सूर्तीजन्य पदार्थ र प्रदूषणका कारण क्यान्सर रोग बढ्ने गरेको छ । नेपालमा सुर्तीजन्य पदार्थ सेवनकै कारण बर्सेनि २६ हजारको हाराहारीमा अर्थात दैनिक ७१ जनाले ज्यान गुमाइरहेका छन् । पछिल्लो समय क्यान्सरबाट हुने मृत्युदर एचआइभी÷एड्स, मलेरिया र क्षयरोगबाट हुने मृत्युदरभन्दा बढी छ । क्यान्सरबाट हुने मृत्युको दुई तिहाइ हिस्सा अविकसित मुलुकहरुले ओगटेका छन् । अव्यवस्थित खानपान, जीवनशैली, सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन, वातावरणीय प्रदूषणका कारण क्यान्सर रोग लाग्ने बताइन्छ । बर्सेनि यो रोगबाट विश्वमा ७६ लाख मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ ।
- ADVERTISEMENT -
क्यान्सरलाई पूर्णतः नियन्त्रण गर्न सकिँदैन, तर उचित खानपिन, आनीबानीमा परिवर्तन गर्न सकिए ४० प्रतिशत क्यान्सर रोगी घटाउन सकिने विज्ञहरुको सुझाव छ । समयमै रोग पहिचान हुन नसक्दा क्यान्सर रोगबाट धेरैले ज्यान गुमाउने गरेका छन् । समाजमा समयमै रोग निदान गरी उपचार गर्नेभन्दा जटिल अवस्थामा पुगेपछिमात्रै अस्पताल आउने कारण क्यान्सरबाट हुने मृत्युदर बढ्ने गरेको छ । अन्य क्यान्सरको तुलनामा फोक्सोको क्यान्सर भएका बिरामी बढी देखिनु धूमपान तथा सुर्ती सेवनकै कारण मान्न सकिन्छ । क्यान्सर रोगको उपचारमा नयाँ प्रविधि भित्रिनुमात्रै ठूलो उपलब्धि होइन । क्यान्सर लागेपछि उपचार गराउनुभन्दा रोग लाग्नै नदिनुचाहिँ ठूलो कुरा हो । क्यान्सर रोग भयावह बन्दै गइरहेको सन्दर्भमा यस रोगबारे जनसाधारणमा सतर्कता फैलाउँदै सबैको सार्थक प्रयासबाट क्यान्सर रोग न्यूनीकरण गर्नु जरूरी देखिएको छ ।
